කණ්ඨක වෙළෙන්දාගේ කතාව

කණ්ඨක වෙළෙන්දාගේ කතාව

ඈත අතීතයේ, සාරවත් භූමියකින් සමන්විත වූ රජරට නම් රාජධානියේ, කණ්ඨක නම් වෙළෙන්දෙකු වාසය කළේය. ඔහු ධනවත් වූයේය, නමුත් ඔහුගේ හදවතේ ඊර්ෂ්‍යාව නම් විෂ බීජය මුල් බැසගෙන තිබුණි. සියලු සම්පත් තිබියදීත්, අන් අයගේ සතුට ඔහුට දරාගත නොහැකි විය. ඔහු වටා සිටි අයගේ සාර්ථකත්වය දුටු විට, ඔහුගේ සිතේ කුහකකම සහ ඊර්ෂ්‍යාව නැගී සිටියේය. ඔහු සෑම විටම අනුන්ගේ දියුණුව ගැන කතාබහ කරමින්, ඔවුන්ට යමක් අඩුවී ඇත්නම් ඒ ගැන සතුටු විය. ඔහුගේ මුවින් පිටවූයේ ප්‍රශංසාව නොව, උපහාසයයි.

දිනක්, කණ්ඨක වෙළෙන්දා සිය ගණනක් රන් කාසි රැගත් රථයක නැඟී, ඈත දේශයකට වෙළඳාමට පිටත්විය. මාර්ගයේදී, ඔහුට තවත් වෙළෙන්දෙකු මුණ ගැසුණි. එම වෙළෙන්දාගේ රථය ධනයෙන් පිරි ඉතිරී ගොස් තිබුණි. ඔහුගේ මුහුණේ සතුට සහ තෘප්තිය විහිදී ගියේය. කණ්ඨක වෙළෙන්දාගේ ඊර්ෂ්‍යාව දැල්වී ගියේය. ඔහු රහසින් මෙසේ කල්පනා කළේය: "මෙතරම් ධනයක් හිමි ඔහු, මා තරම් දුක්ඛිත ඇයි?" ඔහු තීරණය කළේ, අන් අයගේ ධනය කොල්ලකෑමටයි.

කණ්ඨක වෙළෙන්දා, අඳුර වැටෙන විට, ඔහු මුණගැසුණු වෙළෙන්දාගේ රථය පසුපසින් ගියේය. ඔහු ඝන වනාන්තරයක් මැද, ගමන නතර කළේය. ඔහු තම සේවකයන්ට අණ දුන්නේය: "අපට අවශ්‍ය වන්නේ එම ධනයයි. කිසිවෙකුට හානියක් නොකර, එම රථය අල්ලා ගන්න." සේවකයෝ, බියෙන් හා සැකයෙන්, තම ස්වාමියාගේ නියෝග පිළිපැද්දෝය. ඔවුන් අඳුරේ සැඟවී, අනපේක්ෂිත ලෙස වෙළෙන්දාගේ රථයට කඩා පනින ලදී. වෙළෙන්දා, තම ජීවිතය බේරා ගැනීමට උත්සාහ කළද, ඔහුට සාර්ථක වීමට නොහැකි විය. ඔහුගේ ධනය සියල්ල පැහැර ගන්නා ලදී.

කණ්ඨක වෙළෙන්දා, තම කුරිරු සැලැස්ම සාර්ථක වීම ගැන සතුටු විය. ඔහු පැහැරගත් ධනය අරගෙන, තම නිවස බලා පිටත්විය. නමුත්, ඔහු තම ගමන අතරමගදී, අවාසනාවන්ත සිදුවීමකට මුහුණ දුන්නේය. ඔහු ගමන් කළ රථය, පාර අයිනේ තිබූ විශාල ගලක ගැටී, කැබලිවලට කැඩී ගියේය. රථයේ තිබූ ධනය සියල්ල, මාර්ගය පුරා විසිරී ගියේය. ඊට අමතරව, ඔහු ගමන් කරමින් සිටි රථය, ගින්නෙන් දැල්වී ගියේය. කණ්ඨක වෙළෙන්දා, තමාගේම ධනය අහිමි කර ගත්තේය.

ඔහු, දැඩි දුකින් හා පීඩාවෙන්, තම ගමන දිගටම ගෙන ගියේය. ඔහුට සිහි වූයේ, තමා කළ අකටයුත්තයි. ඔහුට වැටහුණේ, ඊර්ෂ්‍යාව සහ කුහකකම, කිසිදා සතුට ගෙන නොදෙන බවයි. තමාගේ ධනය අහිමි වීම, තමාගේම ක්‍රියාවල ප්‍රතිඵලයක් බව ඔහුට වැටහුණි. ඔහු, තම සේවකයන්ගෙන් අසාධාරණ ලෙස ධනය පැහැරගත් නිසා, ඔහුට කිසිවෙකුගේ උපකාරයක්ද නොලැබුණි. ඔහු, තනිව, දුකින් හා පසුතැවිල්ලෙන්, තම ගමන අවසන් කළේය. ඔහු ජීවිතයේ අන්තිම කාලය, අසරණව, කිසිවක් නොමැතිව ගත කළේය.

තවත් දිනක්, ඔහුට අසනීප විය. ඔහුට කිසිවෙකුගේ පිහිටක් නොවීය. ඔහු, තනිව, දුකින් හා පසුතැවිල්ලෙන්, අභාවප්‍රාප්ත විය. ඔහුගේ ධනය, ඔහුගේ ඊර්ෂ්‍යාව නිසා, ඔහුට කිසිදු සෙතක් නොවීය. ඊට පටහැනිව, එය ඔහුට විනාශයම ගෙන ආවේය. ඔහු, තම මරණයෙන් පසු, දුගතියෙහි උපන්නේය.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, මේ කණ්ඨක වෙළෙන්දා ලෙස උපන්හ. උන්වහන්සේ, තම අතීත කර්ම නිසා, දුක්ඛිත ජීවිතයක් ගත කළහ. නමුත්, උන්වහන්සේ, තම ජීවිතයේ අන්තිම භාගයේදී, ධර්මය අවබෝධ කරගෙන, නිවනට පත් වූහ. එතැන් සිට, උන්වහන්සේ, සතර අපායෙන් මිදී, සුවසේ වාසය කළහ.

'ඊර්ෂ්‍යාව නම් ගින්න, හදවත දවාලයි. ධනය, ඊර්ෂ්‍යාවෙන් උපයන විට, විනාශයම ගෙන එයි.'